Η Νομική Αντιμετώπιση της Ενδοοικογενειακής Βίας στην Ελλάδα: Νομοθεσία και Νομολογία
Σε περιόδους κρίσης, η ενδοοικογενειακή βία αυξάνεται, όπως καταγράφεται από τις κλήσεις στην ελληνική τηλεφωνική γραμμή SOS 15900, οι οποίες πολλαπλασιάστηκαν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης πανδημικής καραντίνας.
Οι ποινές για τα αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας στην Ελλάδα είναι αυστηρότερες από τις αντίστοιχες ποινές του Ποινικού Κώδικα και ρυθμίζονται από τον νόμο 3500/2006, ο οποίος, όπως έχει τροποποιηθεί, παραμένει σε ισχύ.
Έννοια και πράξεις ενδοοικογενειακής βίας
Το ελληνικό δίκαιο ορίζει την ενδοοικογενειακή βία ως την τέλεση εγκληματικής πράξης κατά μέλους της οικογένειας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει
σωματική βλάβη
παράνομη βία και απειλές
βιασμό και κατάχρηση της αποπλάνησης
προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
ανθρωποκτονία από πρόθεση
και θανατηφόρες σωματικές βλάβες.
Ωστόσο, για να συμπεριληφθεί στον νόμο περί ενδοοικογενειακής βίας, οι ελαφρές σωματικές βλάβες, όπως τα χτυπήματα με γυμνό χέρι στον ώμο του θύματος, πρέπει να προκαλούνται με συνεχή συμπεριφορά του δράστη (αποφάσεις του Αρείου Πάγου με αριθμό 1/2022 και 1203/2015).
Χαρακτηριστική είναι η απόφαση με αριθμό 3428/2013 του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία δέχθηκε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
“Αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος με πρόθεση, με διάφορες πράξεις που συνιστούν συνεχή συμπεριφορά, προκάλεσε στην ενάγουσα έναν πολύ ελαφρύ τραυματισμό και βλάβη της υγείας της. Συγκεκριμένα, στις 31-5-2007, αφού την άρπαξε, την έριξε στο πάτωμα, ενώ κρατούσε στην αγκαλιά της το βρέφος της, με αποτέλεσμα να υποστεί θλάση στο χέρι και στις 14-8-2007, την χτύπησε με μπουνιές, κλωτσιές και χτυπήματα με καλώδιο φορτιστή σε διάφορα σημεία του σώματός της, προκαλώντας της μώλωπες. Αν και δεν υπήρχαν μάρτυρες πλην των προσώπων που συμμετείχαν στο εν λόγω περιστατικό της 14-8-2007, το γεγονός που αναφέρει η θιγόμενη κρίνεται αληθές, λαμβάνοντας υπόψη αφενός το γεγονός ότι η μητέρα της και εξετασθείσα μάρτυρας κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού ότι είδε τους μώλωπες στην κόρη της και το καλώδιο του φορτιστή που κρατούσε ο κατηγορούμενος και αφετέρου τα πολυάριθμα περιστατικά λεκτικής βίας και σωματικής βίας με δράστη τον κατηγορούμενο που είχαν προηγηθεί”.
Σύμφωνα με τη νομολογία του Αρείου Πάγου, οι μώλωπες, οι θλάσεις, οι εκδορές, το κοκκίνισμα, η ζάλη, ο πονοκέφαλος, η διάσειση (Άρειος Πάγος, αποφάσεις αριθ. 963/2019, 1649/2016 και 810/2015), οι απλές κακώσεις (Άρειος Πάγος, απόφαση 540/2001), τα χτυπήματα με γυμνά χέρια στο κεφάλι, τον ώμο, τα χέρια ή τα πόδια (Άρειος Πάγος, απόφαση 433/1998) θεωρήθηκαν ως ελαφρές σωματικές βλάβες.
Συνοψίζοντας, η ενδοοικογενειακή βία είναι μια σοβαρή κοινωνική μάστιγα που απαιτεί αυστηρή νομική αντιμετώπιση και ευαισθησία από τις αρχές. Η ελληνική νομοθεσία, μέσω του νόμου 3500/2006, προσφέρει ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο για την προστασία των θυμάτων και την τιμωρία των δραστών. Η πλοήγηση σας ωστόσο στον νομικό χάρτη θα χρειαστεί την βοήθεια από έναν δικηγόρο ενδοοικογενειακή βία. Οι δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί αποδεικνύουν την αποφασιστικότητα των ελληνικών δικαστηρίων να εφαρμόζουν αυστηρά τους νόμους και να παρέχουν δικαιοσύνη στα θύματα. Είναι κρίσιμο να συνεχίσουμε να ενισχύουμε αυτό το πλαίσιο και να προωθούμε την ευαισθητοποίηση και την υποστήριξη, ώστε να μειωθούν τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και να προστατευτούν οι πιο ευάλωτοι συμπολίτες μας.